# Mahjonggen eskuliburua

Mahjongg, ekialdeko joko klasikoaren bakarkako bertsioa da (jokalari batentzat). Taula ahalik eta garbiena (hustuena) lortzea da helburua, horretarako bat datozten lauzak hautatuz eta kenduz.

1998
Software Librearen Fundazioa
2000
Eric Baudais (Dokumentazioaren egilea)
2008.
Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza (hizpol@ej.gv.es)
GNOMEren dokumentazio-proiektua

Baimena ematen da dokumentu hau kopiatu, banatu eta/edo aldatzeko Free Software Foundation-ek argitaratutako GNU Dokumentazio Librearen Lizentziaren 1.1. bertsioan edo berriago batean ezarritako baldintzetan, atal aldaezinik gabe, aurreko azaleko testurik gabe eta atzeko azaleko testurik gabe. GFDL lizentziaren kopia esteka honetan edo eskuliburu honekin batera ematen den COPYING-DOCS fitxategian aurkituko duzu.

Eskuliburu hau GFDL lizentziarekin banatzen diren GNOME eskuliburuen bildumakoa da. Eskuliburu hau bildumatik bereizita banatu nahi baduzu, banatu dezakezu, baina eskuliburuari lizentziaren kopia bat gehitu beharko diozu, lizentzian bertan 6. atalean azaltzen den bezala.

Enpresek beren produktu eta zerbitzuak bereizteko erabiltzen dituzten izen asko marka erregistratu gisa hartu behar dira. Izen horiek GNOMEren edozein agiritan agertzen direnean, eta GNOMEren Dokumentazio Proiektuko kideak marka komertzialak direla konturatzen direnean, izen horiek osorik maiuskulaz edo hasierako letra maiuskulaz idatzi dituzte.

DOKUMENTUA ETA DOKUMENTUAREN BERTSIO ALDATUAK GNU DOKUMENTAZIO LIBREAREN LIZENTZIAREN BALDINTZEN ARABERA EMATEN DIRA, ETA ONDOREN ZEHAZTEN DIRENAK ONARTZERA BEHARTZEN DUTE:

1. DOKUMENTUA "DAGOEN-DAGOENEAN" EMATEN DA, INOLAKO BERMERIK GABE, EZ ESPRESUKI ADIERAZITAKORIK ETA EZ INPLIZITURIK ERE; BESTEAK BESTE, EZ DA BERMATZEN DOKUMENTUA EDO BERTSIO ALDATUA AKATSIK GABEA DENIK, MERKATURATZEKO EDO XEDE JAKIN BATERAKO EGOKIA DENIK EDO ARAURIK HAUSTEN EZ DUENIK, HORI GUZTIA MUGARIK GABE. DOKUMENTUAREN EDO DOKUMENTUAREN BERTSIO ALDATUAREN KALITATEARI, ZEHAZTASUNARI ETA PERFORMANTZIARI BURUZKO ERANTZUKIZUN OSOA ZUREA DA. DOKUMENTUREN BATEK EDO BERTSIO ALDATUREN BATEK EDOZEIN MOTATAKO AKATSIK IZANEZ GERO, ZUK (EZ HASIERAKO IDAZLEAK, EZ EGILEAK ETA EZ INONGO KOLABORATZAILEK) ZEURE GAIN HARTU BEHARKO DUZU BERRIKUSTEKO, KONPONTZEKO EDO ZUZENTZEKO BEHAR DIREN ZERBITZU GUZTIEN KOSTUA. BERME-UKATZE HAU LIZENTZIA HONEN FUNTSEZKO ZATIA DA. EZ DA BAIMENIK EMATEN EZEIN DOKUMENTU EDO BERTSIO ALDATU ERABILTZEKO, BALDIN ETA EZ BADA BERME-UKATZE HAU ONARTZEN.

2. EZIN IZANGO DA INONGO ZIRKUNSTANTZIARIK EDO LEGE-TEORIARIK OINARRI HARTU --EZ ERANTZUKIZUN ZIBILARI BURUZKORIK (ZABARKERIA BARNE HARTUTA), EZ KONTRATUARI BURUZKORIK, EZ BESTERIK-- DOKUMENTU HONEN EDO BERTSIO ALDATU BATEN EGILEA, HASIERAKO IDAZLEA, EDOZEIN KOLABORATZAILE EDO BANATZAILE, EDO ALDERDI HORIEN EDOZEIN HORNITZAILE BESTE PERTSONA BATEN AURREAN ERANTZULE EGITEKO, PERTSONA HORREK EDOZEIN MOTATAKO KALTEA JASAN DUELAKO (ZUZENEKOA, ZEHARKAKOA, BEREZIA, INTZIDENTALA EDO ONDORIOZKOA), HALA NOLA (ETA MUGARIK GABE) BEZEROAK GALTZEA, LANA ETEN BEHARRA, ORDENAGAILUAK EZ IBILTZEA EDO GAIZKI IBILTZEA, EDO DOKUMENTUA NAHIZ HAREN BERTSIO ALDATUAK ERABILTZETIK ONDORIOZTATZEN DIREN EDO ERABILERA HORREKIN ZERIKUSIA DUTEN KALTEAK EDO GALERAK, ALDERDIARI KALTE HORIEK GERTA ZITEZKEELA ADITZERA EMAN BAZAIO ERE.

Eric
Baudais

     baudais@okstate.edu

Mahjongg-en eskuliburuaren 2.10 bertsioa
2005eko ekaina

Eric Baudais baudais@okstate.edu

GNOMEren dokumentazio-proiektua

Mahjongg-en 2.12 bertsioa azaltzen da eskuliburu honetan.

## Ohar-bidaltzea

Mahjonggi buruzko akatsen berri emateko edo oharrak bidaltzeko, GNOMEra oharrak bidaltzeko orrian aurkituko dituzu argibideak.

## Sarrera

GNOME Mahjongg, edo laburtuta Mahjongg, ekialdeko Mahjongg joko klasikoaren bakarkako bertsioa da (jokalari batentzat). Fitxa- edo karta-joko batek izan ditzakeen funtzio guztiak ditu. Fitxa motak, atzeko planoa eta zailtasun-maila alda ditzakezu, besteak beste, Hobespenak elkarrizketa-koadroan. Pausarazi botoiaren moduko elementuek jokoa lehiakorragoa bihurtzen dute erlojuaren aurka jolasten duzunean. Dokumentu honek Mahjongg deskribatzen du.

### Mahjongg-en historia laburra

Mahjongg-en fitxa sortak jatorrizko jokoaren bariazioak sortzeko erabiltzen dira. Magjhongg-en bertsio hau bakarkakoa da. Fitxa bakoitzak bere esanahia du.

Mahjongg-en jatorria ez da ondo ezagutzen, baina hainbat teoria eman dira. Horietako teoria batek dio Noe-k Mahjongg-en jolastu zuela bere arkan, ezker eskua (ekialdekoa) nagusi delako eta, ustez, uholdean euriak norabide hori hartu zuelako. Beste teoria batek dio Confucius Txinako filosofoak asmatu zuela jokoa. Fitxa nagusiek hiru bertute nagusien izenak dituzte: Chung (erdia) gorria, Fa (oparotasuna) berdea eta Po (zuria) zuria; borondate ona, egiazaletasuna eta debozio zintzoa, hurrenez hurren. Beste teoria batek dio Mahjongg beste joko txinatar batzuetatik datorrela. Ya Pei zurezko edo marfilezko 32 kartarekin jolasten da, eta gaur egun Mahjongg-eko fitxek duten forma laukizuzen bera dute karta horiek. Ma Tiae paperezko 40 kartarekin jolasten da, itxuraz antzekoak, 1etik 9ra zenbakituak, loreen marrazkiekin eta lau koloretan banatuak. Esan izan da bi anaiak sortu zutela jokoa, K.o. 1850.urtean, bi joko horiek konbinatuz.

1900eko hamarkadaren hasieran, Mahjongg-ean jokatzen hasi ziren Shangaiko klub ingelesetan. Babcock jauna hasi zen Mahjongg-eko fitxak mendebaldera inportatzen. Joko-arauak erraztu zituen, eta fitxetan zenbaki arabiarrak jarri. 1923. urtea izan zen Mahjongg-ek sortutako zoroaldiaren une gorena, eta joko-enpresa garrantzitsuenek (besteak beste, Parker Bros, Milton Bradley eta United States Playing Card-ek) Mahjongg-eko milaka fitxa sorta inportatu zituzten.

Hainbat arau agertu ziren, eta Mah-Jongg jokoaren Estatu Batuetako Lege Ofizialen Normalizaziorako Batzordea (Standardization Comittee of the American Official Laws of Mah-Jongg) sortu zen, 1924an, jokoaren arau-liburua idazteko. Gaur egun, oraindik ere, arau desberdinak erabiltzen dira zenbait klubetan, eta batzuetan lore-fitxak edo komodin-fitxak ere erabiltzen dituzte. Ordenagailurako bertsioetan jokatzen dutenen jakin-mina piztu dute 20. eta 30. hamarkadetan eskuz egindako piezen edertasunak eta xehetasunek, eta fitxen bila hasi dira antigoaleko gauzen dendetan eta merkatuetan. Jokalari berri asko ari dira bakarkako bertsioaren bidez joko tradizional hau ezagutzen, eta pixkanaka-pixkanaka horren korapiloez eta desafioez ohartzen. Testu honen zati batzuk egokitu egin dira Mah Jong Museoa.n oinarrituta.

## Mahjongg-en jokatzea

Joko-hasieran, bost fitxa-maila dituzu pilatuta, eta fitxa batzuk estalita daude. Hobespenak elkarrizketa-koadroan zenbat eta maila altuagoa aukeratu, orduan eta fitxa gehiago egongo dira estalita joko-hasieran. GNOME Mahjonggen helburua jokoko fitxa guztiak kentzea da. Fitxak kentzeko, itxura bereko fitxa-pareak aurkitu behar dituzu. Botoi edo marka kopuru bera edo antzeko itxura izaten dute fitxa-pareek.

Adibide moduan, beheko irudian nabarmendutako fitxak sei botoi ditu. Fitxa horren pareak ere sei botoi ditu. Fitxa hori behetik hasita hirugarren lerroaren eskuin-eskuinean dago, eta beste bat behetik hasita laugarren lerroan, gainean. Gain-gaineko fitxarekin bat datorrena bilatu nahi baduzu, banbu berdearen sinbolo bera duen fitxa bat aurkitu behar duzu. Ikusten duzu baten bat? Hiru fitxa daude agerian gain-gaineko fitxarekin bat datozenak. Horietako bat ezkerraldean dago, eta beste bat behean eskuinean. Hirugarrena goiko lerroan dago, baina ezin duzu fitxa hori kendu, ez baitago fitxa-pilaren kanpoaldean. Geroago azalduko dut zein fitxa kendu daitekeen eta zein ez, nahiz eta bikotea osatu. Agerian dauden beste bi fitxak aurkitzen utziko dizut.

### Mahjongg-en leiho nagusia

Leiho nagusia

Mahjonggen jolasteko egin klik bat datozen fitxetan, eta kendu egingo dira. Jokoak jarraitu egiten du fitxa guztiak kentzen diren arte, edo bikoteak osatzeko aukerarik ez dagoen arte.

Maila bakoitzeko eskuin-eskuineko eta ezker-ezkerreko fitxak soilik hauta daitezke, ezin baitira ezker-ezkerrean edo eskuin-eskuinean ez dauden fitxak kendu. Fitxa bikoteak ken daitezke bat datozen fitxak ezker-ezkerrean edo eskuin-eskuinean baldin badaude, nahiz eta maila desberdinetan egon.

Ezin bada bikote gehiago osatu, elkarrizketa-koadro bat agertzen da esanaz ezin direla fitxa gehiago kendu, eta fitxak nahasteko edo azken mugimendua desegiteko aukera ematen du (mugimendu bat baino gehiago desegin behar izaten dira akatsa topatzeko).

### Informazioaren elkarrizketa-koadroa

Informazioaren elkarrizketa-koadroa

### Tresna-barra

Tresna-barra mahaigainean mugi daiteke. Tresna-barraren ezkerraldean klik egiten baduzu, mahaigaineko edozein tokitara arrastatu ahal izango duzu. Tresna-barra GNOME Mahjongg aplikazioko Leiho nagusiaren goi-ezkerraldean ere koka daiteke; baina lehenespenez menu-barraren azpian kokatzen da, eta nire ustez hori da leku onena.

Tresna-barrak botoi hauek ditu:

Berria

  Beste joko bat abiarazten du uneko ezarpenekin.

Berrabiarazi

  Uneko jokoa berrabiarazten du fitxak nahasi gabe.

Pausarazi

  Jokoa pausarazten du. Jokoa pausatuta dagoenean, Leiho nagusiaren beheko eskuineko izkinan dagoen erlojua gelditu egiten da eta ezin da fitxen aurpegirik ikusi.

Desegin

  Kendutako bi fitxa berriro jartzen ditu mahaian, jokoaren hasierara iritsi arte.

Berregin

  Desegin botoiarekin desegindako mugimendua berregiten du.

Iradokizuna

  Bat datozen bi fitxa proposatzen ditu.

Leihoaren behealdeko egoera-barrak uneko jokoari buruzko informazioa ematen du:

Zenbat fitxa:

  Bikoterik aurkitu gabe zenbat fitxa dauden adierazten du.

Zenbat mugimendu:

  Zenbat bikote egin ditzakezun adierazten du.

#### Mahjongg-en tresna-barra

Tresna-barra.

### Menuak

Menu-barra Leiho nagusiaren gainean kokatuta dago eta menu hauek ditu:

Jokoa

  Menu honek elementu hauek ditu:

  - Ctrl-N New — This item starts a new game.

  - Restart — This item resets the current game to the start.

  - Pause — This pauses the game, stopping the clock and hiding the tiles.

  - Ctrl-Z Undo move — This item takes back two tiles you removed until you reach the beginning of the game.

  - Ctrl-R Redo move — This item replays your previous move the Undo button took back. When you reach the state you started undoing the message No more redo! appears at the bottom left corner of the Main Window.

  - Hint — This item gives you a pair of matching tiles to remove.

  - Scores — This item brings up a dialog showing you the ten best scores. The dialog has the scores identified by user name and the time it took to complete the game.

  - Ctrl-Q Exit — This item allows you to quit the game.

Ezarpenak

  Menu honek elementu hauek ditu:

  - Toolbar — This item determines whether the toolbar is shown or not. If the item is checked, the toolbar is shown in the last place you put it. If the item is unchecked, the toolbar is not shown.

  - Preferences — This item brings up the Preferences dialog.

Laguntza

  Menu honek elementu hauek ditu:

  - F1 Contents — This item shows this manual.

  - About — This item gives you some basic information about GNOME Mahjongg, such as the author's names and the application version number.

## Pertsonalizazioa

Jokoaren ezarpenak aldatzeko, hautatu Ezarpenak menuko Hobespenak. Horrek Hobespenak elkarrizketa-koadroa irekitzen du.

### Hobespenak elkarrizketa-koadroa

Hobespenen elkarrizketa-koadroa

Aukera guztiak berehala aplikatu eta gordetzen dira.

Hauek dira Hobespenak elkarrizketa-koadroko propietateak:

- Tile Set: — Select the look of the tiles from this list.

- Select Map: — Change the difficulty of the game by altering how the tiles are stacked. The more spread out (easy) version lets you see more of the tiles while the more compact (hard) version does not let you see many tiles.

- Background Color: — Change the color of the background by bringing up a color picker to let you select a new color.

Fitxen tamaina aldatzeko, aldatu leihoaren tamaina ohiko eran. Fitxak handitu egingo dira bertara egokitzeko.

## Egileak

Francisco Bustamante-k (pancho@nuclecu.unam.mx), Michael Meeks-ek (mmeeks@gnu.org), Max Watson-ek, Neinz Hempe-k eta Philippe Chavin-ek idatzi dute GNOME Mahjongg. GNOME Mahjonggerako fitxak Jonathan Buzzard-ek eta Max Watson-ek egin dituzte. Eskuliburu hau Eric Baudais-ek (baudais@okstate.edu) idatzi du. Aplikazio honi buruzko akatsen berri emateko edo oharrak bidaltzeko, dokumentu honetan aurkituko dituzu argibideak.

## Lizentzia

Programa hau eta irudiak software librea dira; birbana eta/edo alda dezakezu Free Software Foundation-ek argitaratutako GNU Lizentzia Publiko Orokorraren 2. bertsioan, edo (nahiago baduzu) bertsio berriago batean, jasotako baldintzak betez gero.

Programa hau erabilgarria izango delakoan banatzen da, baina INOLAKO BERMERIK GABE; era berean, ez da bermatzen beraren EGOKITASUNA MERKATURATZEKO edo HELBURU PARTIKULARRETARAKO ERABILTZEKO. Argibide gehiago nahi izanez gero, ikus GNU Lizentzia Publiko Orokorra.

GNU Lizentzia Publiko Orokorraren kopia GNOMEren erabiltzailearen gidaren eranskinean daukazu. GNU Dokumentazio Librearen Lizentziaren kopia bat lor dezakezu Free Software Foundation-en bidez, bisitatu euren webgunea, edo idatzi hona:

     Free Software Foundation, Inc. 51 Franklin Street, Fifth FloorBoston, MA02110-1301USA